Greenwashing: Co to jest i jak rozpoznać naprawdę zrównoważone tekstylia? Nowe przepisy UE

Greenwashing: Co to je a jak poznat skutečně udržitelný textil? Nová pravidla EU

Słowa takie jak eko, ekologiczny, zielony, zrównoważony, naturalny czy przyjazny dla środowiska spotykamy dziś niemal wszędzie.

Również na ubraniach, ręcznikach, pościeli i innych tekstyliach.

Ale co tak naprawdę oznaczają te określenia?

Czy dany produkt rzeczywiście jest bardziej ekologiczny niż inny? Czy istnieją dowody na poparcie tych twierdzeń? I jak klient ma odróżnić produkt, który faktycznie powstał w bardziej odpowiedzialny sposób, od zwykłego marketingu?

Właśnie tym zajmuje się greenwashing, zwany też „ekościemą”.

A ponieważ Unia Europejska znacząco zaostrza przepisy dotyczące twierdzeń środowiskowych, temat ten będzie coraz ważniejszy zarówno dla klientów, jak i sklepów internetowych.


Czym jest greenwashing?

Greenwashing to sposób komunikacji, w którym producent lub sprzedawca stwarza wrażenie, że jego produkt, usługa lub firma są bardziej przyjazne dla środowiska, niż można to rzeczywiście udowodnić.

Może chodzić na przykład o bardzo ogólne twierdzenia, takie jak:

  • ekologiczny,

  • eko,

  • zielony,

  • naturalny,

  • przyjazny naturze,

  • zrównoważony,

  • przyjazny dla środowiska,

  • neutralny klimatycznie.

Samo takie słowo często nie mówi jednak klientowi, pod jakim konkretnie względem produkt jest bardziej ekologiczny.

I właśnie w tym tkwi problem.

Dlatego nowe przepisy europejskie posługują się między innymi pojęciem twierdzenia środowiskowego – czyli dobrowolnego komunikatu, który stwierdza lub sugeruje pozytywny albo mniej negatywny wpływ produktu, marki lub przedsiębiorcy na środowisko.


Dlaczego greenwashing jest szczególnym problemem w branży tekstylnej?

Tekstylia to branża, w której bardzo często spotykamy się z twierdzeniami dotyczącymi ekologii.

Na jednym produkcie można znaleźć na przykład takie oznaczenia:

Organic · Natural · Eco · Sustainable · Green · Conscious · Recycled

Tyle że każde z tych słów może oznaczać coś innego.

Na przykład samo stwierdzenie „z naturalnego materiału” nie mówi nic o tym, jak wyhodowano surowiec, jak go przetworzono, jakich substancji chemicznych użyto ani w jakich warunkach pracowały osoby produkujące tekstylia.

Podobnie określenie „zrównoważone tekstylia” jest bardzo ogólne, jeśli nie towarzyszy mu dodatkowe wyjaśnienie.

Dlatego klient powinien mieć możliwość sprawdzenia:

Co konkretnie jest lepsze w danym produkcie i czym poparto to twierdzenie?


Nowe unijne przepisy przeciwko greenwashingowi

Unia Europejska przyjęła dyrektywę (UE) 2024/825, która ma wzmocnić ochronę konsumentów w procesie przechodzenia na bardziej zrównoważoną gospodarkę.

Przepisy dotyczą między innymi wprowadzających w błąd twierdzeń środowiskowych, mylących oznaczeń dotyczących zrównoważonego rozwoju oraz informacji o społecznych aspektach produktów.

W Czechach przepisy te zostaną wdrożone poprzez nowelizację ustawy o ochronie konsumentów i kodeksu cywilnego. Ministerstwo Przemysłu i Handlu informuje, że nowe przepisy mają wejść w życie 27 września 2026 roku.

Cel jest prosty:

Klient ma móc łatwiej odróżnić rzeczywiste właściwości środowiskowe produktu od twierdzeń marketingowych, które nie są dostatecznie poparte dowodami.


Co zmieni się od września 2026 roku?

Jedną z istotnych zmian jest bardziej rygorystyczne podejście do ogólnych twierdzeń środowiskowych.

Dyrektywa wymienia jako przykłady takich ogólnych twierdzeń między innymi:

„eco-friendly”, „green”, „environmentally friendly”, „ecological”, „climate friendly” lub „gentle on the environment”.

Jeśli takiemu twierdzeniu nie towarzyszy jasne i konkretne doprecyzowanie w tym samym miejscu, może ono budzić zastrzeżenia.

Wyobraźmy sobie na przykład sklep internetowy, który opisuje ręcznik jako:

„Ekologiczny ręcznik”.

Klient nie dowiaduje się jednak, dlaczego.

Czy jest ekologiczny, bo wykonano go z bawełny organicznej?

A może dlatego, że zawiera materiał z recyklingu?

Albo dlatego, że producent korzysta z energii odnawialnej?

A może tylko dlatego, że ma zieloną metkę?

Bez konkretnego wyjaśnienia takie twierdzenie może wprowadzać klienta w błąd.


Konkretne twierdzenia są dla klienta znacznie bardziej przydatne

Znacznie lepiej jest konkretnie powiedzieć, co można udowodnić.

Na przykład zamiast:

„Ekologiczny ręcznik”

bardziej transparentne będzie stwierdzenie:

„Ręcznik z certyfikowanej bawełny organicznej zgodnie ze standardem GOTS”.

Klient wie wtedy, co oznacza to twierdzenie i na jakim standardzie się opiera.

Dyrektywa europejska rozróżnia przy tym ogólne twierdzenie środowiskowe od konkretnego twierdzenia, które zostało jasno doprecyzowane w tym samym miejscu.

Naszym zdaniem to właściwy kierunek.

Mniej ogólnych sloganów.

Więcej konkretnych informacji.


Dlaczego certyfikaty są ważne?

Jednym ze sposobów, w jaki klient może uzyskać bardziej wiarygodne informacje, są niezależne certyfikaty.

Dyrektywa europejska definiuje system certyfikacji jako system weryfikacji przez stronę trzecią, który potwierdza, że produkt, proces lub przedsiębiorstwo spełnia określone wymagania.

Dlatego certyfikaty mogą mieć znaczenie w branży tekstylnej.

Nie mówią jedynie:

„Wierzymy, że nasz produkt jest ekologiczny”.

Mogą natomiast mówić:

„Produkt spełnia konkretne wymagania standardu, które weryfikuje niezależna strona trzecia”.

A to istotna różnica.


GOTS jako przykład konkretnego standardu

Jednym ze standardów certyfikacji, z którymi można spotkać się w branży tekstylnej, jest GOTS – Global Organic Textile Standard.

GOTS obejmuje cały łańcuch przetwarzania tekstyliów organicznych – od pochodzenia włókien, przez ich przetwarzanie, aż po produkcję i handel.

Certyfikacja opiera się na kontrolach i certyfikacji prowadzonej przez niezależne, zatwierdzone jednostki certyfikujące. Dlatego w przypadku oznaczania gotowych produktów certyfikatem GOTS istotne jest, aby odpowiednie ogniwa łańcucha dostaw spełniały wymagania standardu.

Aktualna wersja standardu GOTS Version 8.0 została opublikowana w marcu 2026 roku.

Jeśli chcesz dowiedzieć się, co dokładnie oznacza GOTS i co obejmuje ta certyfikacja, przygotowaliśmy osobny artykuł:

Certyfikat GOTS: Co oznacza dla Ciebie i dlaczego warto szukać go na tekstyliach?


GOTS to nie tylko „eko logo”

Właśnie tutaj warto pokazać różnicę między oznaczeniem marketingowym a certyfikacją.

GOTS obejmuje między innymi wymagania dotyczące:

  • organicznego pochodzenia włókien,

  • przetwarzania tekstyliów,

  • stosowanych substancji chemicznych,

  • kryteriów środowiskowych,

  • warunków społecznych,

  • identyfikowalności,

  • odpowiedzialnego prowadzenia działalności.

Ponadto GOTS korzysta z usług niezależnych jednostek certyfikujących i obejmuje kontrolą cały łańcuch dostaw.

Dlatego stwierdzenia:

„Nasza bawełna jest ekologiczna”.

oraz:

„Produkt jest certyfikowany zgodnie ze standardem GOTS”.

różnią się od siebie. W drugim przypadku mamy do czynienia z konkretnym standardem i systemem weryfikacji.


Uważaj na twierdzenia dotyczące tylko części produktu

Kolejnym ważnym obszarem nowych przepisów jest sytuacja, w której pozytywna cecha dotyczy tylko części produktu, ale sposób komunikacji sprawia wrażenie, że odnosi się do całego produktu.

Dyrektywa europejska podaje przykład produktu przedstawianego jako wykonany z materiału z recyklingu, mimo że materiał z recyklingu wykorzystano na przykład tylko w opakowaniu.

W branży tekstylnej podobna zasada może mieć znaczenie na przykład wtedy, gdy producent podkreśla ekologiczną cechę jednego elementu, a klient odnosi wrażenie, że dotyczy ona całego produktu.

Dlatego ważne jest, by jasno określić:

Co dokładnie obejmuje certyfikat lub twierdzenie środowiskowe.


A co z oznaczeniem „100% bawełna organiczna”?

To inny rodzaj informacji.

Jeśli produkt rzeczywiście zawiera 100% bawełny organicznej, jest to konkretne twierdzenie dotyczące materiału.

Samo w sobie nie musi jednak oznaczać, że cały proces produkcji spełnia wymagania określonego standardu ekologicznego.

Właśnie dlatego warto rozróżniać:

materiał organiczny

od

produktu certyfikowanego zgodnie z konkretnym standardem.

Na przykład certyfikacja GOTS obejmuje znacznie więcej niż samo pochodzenie bawełny.


Jak rozpoznać greenwashing przy zakupie tekstyliów?

Nie musisz być specjalistą od tekstyliów ani przepisów.

Kupując ręczniki, ręczniki kąpielowe, szlafroki lub pościel, możesz zadać sobie kilka prostych pytań.

1. Co dokładnie oznacza określenie „eko” lub „zrównoważony”?

Jeśli nie wyjaśniono, co jest bardziej ekologiczne w danym produkcie, zachowaj ostrożność.

2. Czy twierdzenie jest konkretne?

„Wyprodukowano w 95% z bawełny organicznej” mówi znacznie więcej niż samo „eko”.

3. Czy produkt ma certyfikat?

Jeśli tak, sprawdź, co dokładnie obejmuje certyfikacja.

4. Kto przyznaje certyfikat?

Bardziej wiarygodne są systemy oparte na niezależnej weryfikacji.

5. Czy można zweryfikować to twierdzenie?

Producent powinien być w stanie wyjaśnić, na czym opiera swoje twierdzenia środowiskowe.


Jak robimy to w Pamukii?

W Pamukii nie chcemy używać słowa „zrównoważony” jako uniwersalnej etykiety marketingowej.

Wolimy konkretnie wyjaśniać klientom, z czego wykonane są nasze produkty, jakie mają certyfikaty i co oznaczają poszczególne oznaczenia.

Dlatego podajemy na przykład:

🌱 Bawełna organiczna

Nasze produkty są wykonane z bawełny organicznej.

🌿 GOTS

W przypadku certyfikowanych produktów możemy powołać się na konkretny standard GOTS, który określa wymagania dotyczące organicznego pochodzenia oraz innych środowiskowych, społecznych i produkcyjnych aspektów tekstyliów.

🐰 Wegańskie

Nasze produkty nie zawierają materiałów ani domieszek pochodzenia zwierzęcego.

🛁 Tekstylia łazienkowe

A przede wszystkim chcemy, aby nasze twierdzenia były konkretne i zrozumiałe.

Dlatego zamiast używać wielkich słów, wolimy wyjaśniać poszczególne cechy produktów.


Dlaczego transparentność jest ważniejsza niż „zielony” marketing?

Uważamy, że klienci nie potrzebują kolejnego zielonego logo.

Potrzebują informacji, którą mogą zrozumieć i zweryfikować.

Jeśli ręcznik wykonano z bawełny organicznej, powiedzmy o tym.

Jeśli ma certyfikat GOTS, pokażmy certyfikat.

Jeśli nie zawiera materiałów pochodzenia zwierzęcego, wyjaśnijmy to.

A jeśli nie potrafimy czegoś udowodnić, nie powinniśmy twierdzić, że produkt jest ekologiczny tylko dlatego, że dobrze to brzmi.

Naszym zdaniem właśnie na tym polega różnica między zrównoważoną komunikacją a greenwashingiem.


Co nowe przepisy oznaczają dla klientów?

Od 27 września 2026 roku w całej UE mają zacząć obowiązywać przepisy wynikające z dyrektywy UE 2024/825. Ich celem jest między innymi lepsza ochrona konsumentów przed wprowadzającymi w błąd twierdzeniami środowiskowymi i umożliwienie im podejmowania bardziej świadomych decyzji.

Nowe przepisy dotyczą między innymi:

  • ogólnych twierdzeń środowiskowych bez odpowiedniego uzasadnienia,

  • wprowadzających w błąd oznaczeń dotyczących zrównoważonego rozwoju,

  • twierdzeń o przyszłych efektach środowiskowych bez konkretnych i weryfikowalnych zobowiązań,

  • twierdzeń sugerujących, że pozytywna cecha dotyczy całego produktu, mimo że odnosi się tylko do jego części,

  • niektórych twierdzeń opartych na kompensowaniu emisji.

To dobra wiadomość dla klientów.

Mniej ogólnikowych obietnic. Więcej konkretnych informacji.


Greenwashing nie dotyczy tylko dużych marek

Greenwashing nie jest problemem wyłącznie dużych sieci odzieżowych.

Dotyczy każdego przedsiębiorcy, który informuje klientów o właściwościach środowiskowych swoich produktów lub usług.

A to oznacza również sklepy internetowe.

Jeśli na przykład sklep internetowy oznaczy kategorię jako:

„Produkty w 100% ekologiczne”

musi być w stanie wyjaśnić, co dokładnie oznacza to twierdzenie i na jakiej podstawie jest używane.

Warto również zastanowić się nad nazwami produktów, banerami, ikonami, filtrami, opisami produktów i reklamami.

Twierdzenie środowiskowe nie musi bowiem przyjmować wyłącznie formy tekstu.

Zgodnie z dyrektywą europejską może mieć również postać grafiki, symbolu, oznaczenia, nazwy marki lub nazwy produktu.


Jak kupować bardziej zrównoważone tekstylia?

Nie musisz szukać produktu idealnego.

Znacznie bardziej przydatne jest szukanie konkretnych informacji.

Wybierając ręczniki, ręczniki kąpielowe, szlafroki lub inne tekstylia, zwróć uwagę na:

Materiał
Z czego wykonano produkt?

Pochodzenie
Czy można sprawdzić pochodzenie materiału?

Certyfikaty
Czy produkt ma niezależny certyfikat?

Produkcja
Jakie informacje są dostępne na temat procesu produkcji?

Trwałość
Czy produkt jest dobrej jakości i zaprojektowano go tak, aby służył przez długi czas?

Transparentność
Czy sprzedawca potrafi wyjaśnić swoje twierdzenia środowiskowe?

Połączenie tych informacji może dać znacznie lepszy obraz niż jedno duże zielone logo.


Zrównoważone tekstylia zaczynają się od konkretnych informacji

Greenwashing nie jest powodem, by przestać wierzyć wszystkim twierdzeniom dotyczącym ekologii.

To raczej powód, by pytać:

„Co dokładnie producent ma na myśli?”

A jeśli istnieje konkretna odpowiedź, certyfikat lub weryfikowalna informacja, znacznie łatwiej podjąć świadomą decyzję.

Dlatego w Pamukii chcemy stawiać na transparentną komunikację.

Nie poprzestawać na stwierdzeniu, że nasze ręczniki są „lepsze dla planety”.

Wolimy pokazać:

z czego są wykonane, jakie mają certyfikaty i co dokładnie oznaczają poszczególne oznaczenia.

Wierzymy bowiem, że bardziej zrównoważone zakupy nie zaczynają się od zielonego marketingu. Zaczynają się od informacji.


Poznaj nasze produkty z bawełny organicznej

Jeśli szukasz ręczników z bawełny organicznej, poznaj naszą kolekcję:

RĘCZNIKI Z BAWEŁNY ORGANICZNEJ

Aby zapewnić sobie jeszcze większy komfort, dobierz do ręczników:

DAMSKIE I MĘSKIE SZLAFROKI

A jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o naszych certyfikatach, przeczytaj również:

Certyfikat GOTS: Co oznacza dla Ciebie i dlaczego znajdziesz go na naszych ręcznikach?

Pamukia chce być marką, która o zrównoważonym rozwoju nie tylko pięknie mówi, ale przede wszystkim mówi konkretnie.